هوای آلوده عامل استرس در افراد

Air20Pollution201

استرس به معنای فشار و هر عاملی است که باعث اضطراب و نگرانی فرد می شود. تعریف های متفاوتی درباره استرس وجود دارد. ترس به معنای احساس خطر از یک چیز کاملا عینی و مشخص است و اضطراب به معنای احساس دلشوره و نگرانی از یک عامل موهوم و نامشخص…

هوای آلوده عامل استرس در افراد

هوای آلوده عامل استرس در افراد

به نظر من استرس همیشه در همه ادوار زندگی وجود داشته و فقط نوع آن در دوره های زمانی مختلف تغییر کرده است. مثلا در قدیم، نام و ابتلا به بیماری وبا، استرس آور بوده است اما در حال حاضر استرس ابتلا به بیماری های عفونی و تب دار یا استرس قحطی و خشکسالی وجود ندارد.

امروزه زندگی شهری و ماشینی خودش به یک استرس تبدیل شده است و عامل خطر ابتلا به برخی اختلال های روان پزشکی مثل اضطراب، افسردگی و… محسوب می شود. خیلی از اختلال ها مثل اسکیزوفرنی هم در محیط های شهری بیشتر و در محیط های روستایی کمتر دیده می شود. علت آن هم حمایت خانوادگی بیشتر در روستاها و زندگی در فضای سالم و صمیمی روستایی است.

گفتیم استرس همیشه وجود داشته و فقط نوع آن در دوره های زمانی مختلف تغییر کرده، اما تفاوتی هم بین امروز و دیروز وجود دارد؛ نوع و شیوه زندگی مدرن و مصرفی باعث شده تحمل آدم ها به استرس ها کمتر شود و نسبت به آن حساس تر شوند. علت این است که در گذشته، اگر استرس بود، عواملی مثل شیوه زندگی سالم، هوای پاک، طبیعت و تغذیه سالم که باعث می شد بتوان در مقابل استرس ها مقاومت کرد هم، وجود داشت. درحالی که امروز این گونه نیست. این عوامل که به انسان در مقابله با استرس ها کمک می کنند و قدرت او را در این نبرد افزایش می دهند، امروز نه تنها وجود ندارند، بلکه نبود آنها هم به عاملی استرس زا تبدیل شده است؛ مثلا هوای پاک به هوای آلوده تبدیل شده که علاوه بر اینکه ما را در مقابل استرس ها بی دفاع و حساس تر می کند، خود باعث ایجاد استرس می شود، سروصدای محیط، زندگی مصرفی و تغذیه ناسالم و…نیز که همه عامل محافظتی برای تحمل فشارها محسوب می شدند، حالا به عامل استرس زا تبدیل شده اند.

یکی دیگر از عواملی که در تحمل استرس ها تاثیرگذار است، حمایت های خانوادگی و ارتباط های صمیمانه انسانی است که متاسفانه امروزه کمتر دیده می شود واین خود باعث کاهش قدرت محافظت در برابر استرس ها می شود.

از سوی دیگر، عواملی مثل پارازیت ها و… مربوط به دنیای امروز است بنابراین می توان گفت انسان امروز در برابر استرس ها آسیب پذیرتر است.

استرس سن و سال نمی شناسد

استرس کلمه ای عام به معنای فشار و هر عاملی است که به روان و جسم فرد فشار وارد می کند مثل فشارهای اقتصادی، اجتماعی و…

یک تئوری وجود دارد مبنی بر اینکه افرادی در مقابل استرس ها حساس تر هستند که به صورت ژنتیکی، تربیتی و گزینشی استرس های محیط را پیدا کرده آن را بزرگ و در آن اغراق می کنند. یعنی در اطراف همه ما عوامل استرس زا وجود دارد، اما بعضی این عامل های استرس زا را انتخاب و آن را بزرگ می کنند و این کار آنها را مستعد آسیب از استرس ها می کند.

اگر بخواهیم از نظر ژنتیکی در نظر بگیریم، استرس در همه افراد در هر سنی وجود دارد. استرسی که به یک کودک وارد می شود، استرس گرسنگی است. این استرس در کودک زیر ۶ ماه، عامل بقاست که باعث می شود گریه کند تا دیگران گرسنگی اش را رفع کنند و بتواند به زندگی ادامه دهد اما وقتی بزرگ تر می شود، ترس از تنهایی، استرس ناشی از دست دادن اسباب بازی، مشاجره پدر و مادر و… بیشتر او را درگیر می کند.

با بالاتر رفتن سن کودک و رشد قدرت تفکرش، قدرت درک او نسبت به عوامل استرس زای محیطی افزایش می یابد. ممکن است در ۲ سالگی کودک درکی نداشته باشد و مثلا معنی طلاق و مشکلات اقتصادی را متوجه نشود، اما یک کودک ۸ ۷ ساله اینها را تا حدی درک می کند و عوامل استرس زا برایش بیشتر مفهوم و قابل درک است. پس اختلال اضطرابی حتی در کودک ۷ ۶ ساله هم ممکن است دیده شود اما با وجود اینکه این اختلال تحت تاثیر استرس های بیرونی ایجاد می شود، حتما بچه استعداد ژنتیکی هم برای ابتلا به آن داشته است.

بالارفتن سن و شکل گیری شخصیت که براساس ژنتیک و تربیت خانوادگی و اجتماعی انجام می گیرد، باعث می شود بعضی شخصیت ها در مقابل عوامل استرس زا حساسیت کمتر و برخی حساسیت بیشتری داشته باشند. علاوه بر این، مشکلات زندگی روزمره مثل مشکلات اقتصادی، مسائل شغلی، تحصیلی، عاطفی، بین فردی و استرس های مربوط به مسائل عمیق تر و پیچیده تر مثل آلودگی و تخریب محیط زیست، صلح در جهان، حفاظت از حیوانات، آینده اجتماع و… در مراحل پیشرفته و در افراد با درک بهتر رخ داده و مزید بر علت می شود.

حامد محمدی‌کنگرانی

روان‌پزشک، عضو کمیته‌های روان‌درمانی و رسانه انجمن روان‌پزشکان ایران



loading...

شما احتمالا این مطالب را نیز دوست دارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *